Ekonomi ve işletme alanında bir çalışmayı tamamlamak, akademik yayın sürecinin yalnızca ilk aşamasıdır. Asıl zorlu karar, çalışmanın hangi dergiye gönderileceğidir. Yanlış seçilmiş bir dergi aylarca süren değerlendirme sürecinin ardından masadan ret ile sonuçlanabilir; doğru seçilmiş bir dergi ise makalenizin hak ettiği görünürlüğe kavuşmasını sağlar. Bu rehberde ekonomi ve işletme araştırmaları için öne çıkan dergi gruplarını, dergileri değerlendirirken kullanabileceğiniz ölçütleri ve başvuru sürecinde dikkat etmeniz gereken noktaları ele alıyoruz.
Ekonomi ve İşletme Dergilerinin Genel Yapısı
Ekonomi ve işletme yazını, diğer pek çok alana kıyasla belirgin bir hiyerarşiye sahiptir. Ekonomide "ilk beş" olarak anılan genel ilgi dergileri (American Economic Review, Econometrica, Journal of Political Economy, Quarterly Journal of Economics ve Review of Economic Studies) kuramsal ve ampirik katkının en üst düzeyde beklendiği yayın organlarıdır. Bu dergilerde kabul oranları çok düşüktür ve değerlendirme süreci yıllara yayılabilir. Bunların altında ise alan dergileri (field journals) yer alır: Journal of Econometrics, Journal of Development Economics, Journal of Public Economics, Journal of Financial Economics gibi dergiler belirli alt disiplinlerde uzmanlaşmış okuyucu kitlesine hitap eder.
İşletme alanında ise Financial Times'ın FT50 listesi ve Amerika'daki UTD24 listesi, araştırmacıların hedef belirlerken en sık başvurduğu referanslardır. Academy of Management Journal, Administrative Science Quarterly, Strategic Management Journal, Journal of Marketing, Journal of Finance ve Management Science bu listelerde yer alan, alanın en prestijli dergileri arasındadır. Bunların yanında Organization Science, Journal of International Business Studies ve Journal of Operations Management gibi dergiler de güçlü bir akademik itibara sahiptir.
Dergi Kalitesini Belirleyen Ölçütler
Bir derginin "iyi" olup olmadığını tek bir göstergeyle belirlemek mümkün değildir. Etki faktörü, çeyreklik dilim (Q1-Q4), atıf sayısı, hakem değerlendirme süresi ve indeksleme durumu birlikte değerlendirilmelidir. Etki faktörü ve çeyreklik dilim bilgilerine Clarivate tarafından yayımlanan Journal Citation Reports aracılığıyla ulaşabilirsiniz. Türkiye'deki akademik atama ve yükseltme ölçütlerinde de SSCI (Social Sciences Citation Index) kapsamındaki dergilerin ağırlığı büyüktür.
Etki faktörü ve beş yıllık etki faktörü: Derginin makalelerinin ortalama atıf performansını gösterir; ancak alt disiplinler arasında karşılaştırma yaparken dikkatli olunmalıdır.
Çeyreklik dilim: Derginin kendi kategorisi içindeki konumunu gösterir. Q1 dergiler kategorinin ilk yüzde 25'lik diliminde yer alır.
İndeksleme: SSCI, ESCI ve Scopus gibi veri tabanlarında taranan dergiler daha geniş bir okuyucu kitlesine ulaşır.
Hakem süreci: İlk karar süresi, ortalama değerlendirme süresi ve kabul oranı, zamanlama planınız için kritik bilgilerdir.
Yayın politikası: Açık erişim seçenekleri, makale işlem ücretleri (APC) ve ön baskı (preprint) politikası dergiden dergiye değişir.
Ayrıca derginin yayımcısını ve yönetim kurulunu incelemek de önemlidir. Güvenilir bir derginin editör kurulu açıkça belirtilmiş, hakem süreci şeffaf ve yayın etiği politikaları ayrıntılı biçimde tanımlanmıştır. Yağmacı (predatory) dergilerden kaçınmak için derginin Scopus gibi saygın bir veri tabanında gerçekten indekslenip indekslenmediğini doğrudan veri tabanı üzerinden doğrulamanız gerekir.
Ekonomi Alanında Öne Çıkan Dergi Grupları
Ekonomi araştırmalarında dergiler üç ana düzeyde ele alınabilir. Birinci düzeyde, yukarıda belirttiğimiz genel ilgi dergileri bulunur. İkinci düzeyde Economic Journal, International Economic Review, Journal of the European Economic Association ve Review of Economics and Statistics gibi yüksek itibarlı genel dergiler yer alır. Üçüncü düzeyde ise alt alanlara odaklanan dergiler bulunur: Journal of Monetary Economics para politikası çalışmaları için, Journal of International Economics uluslararası ticaret ve finans için, Journal of Labor Economics emek piyasası araştırmaları için, World Development ise kalkınma iktisadı için önde gelen adreslerdir.
Türkiye bağlamında çalışan araştırmacılar için de değerli seçenekler mevcuttur. Emerging Markets Finance and Trade, Economic Modelling, Energy Economics ve Applied Economics gibi dergiler, gelişmekte olan ülke verileriyle yapılan ampirik çalışmalara açıktır. Örneğin Türkiye'de enflasyon hedeflemesi üzerine yapılacak bir çalışma için Journal of Policy Modeling ya da Emerging Markets Review uygun bir hedef olabilirken, kuramsal katkısı güçlü bir çalışma doğrudan genel ilgi dergilerini hedefleyebilir.
İşletme Alanında Öne Çıkan Dergi Grupları
İşletme araştırmaları; yönetim, pazarlama, finans, muhasebe, işletme bilgi sistemleri ve operasyon yönetimi gibi geniş bir yelpazeyi kapsar. Her alt alanın kendi prestij sıralaması vardır. Yönetim ve örgüt kuramında Academy of Management Journal, Academy of Management Review, Administrative Science Quarterly ve Journal of Management ilk akla gelen dergilerdir. Pazarlamada Journal of Marketing, Journal of Marketing Research ve Journal of Consumer Research; finansta Journal of Finance, Review of Financial Studies ve Journal of Financial Economics; muhasebede ise The Accounting Review, Journal of Accounting Research ve Journal of Accounting and Economics öne çıkar.
Girişimcilik, sürdürülebilirlik ve dijital dönüşüm gibi güncel konularda ise Journal of Business Venturing, Entrepreneurship Theory and Practice, Journal of Business Ethics, Business Strategy and the Environment ve Technological Forecasting and Social Change gibi dergiler hızla yükselen bir ilgi görmektedir. Bu dergiler, disiplinlerarası çalışmalara daha açık olması nedeniyle özellikle doktora sonrası araştırmacılar için cazip bir seçenek sunar.
Doğru Dergiyi Seçme Stratejisi
Dergi seçimi sezgisel değil, sistematik bir süreç olmalıdır. İlk adım, kendi makalenizin referans listesini incelemektir: Çalışmanızda en sık atıf yaptığınız dergiler, genellikle makalenizin doğal yayın yurdunu işaret eder. İkinci adım, hedef derginin son iki yıllık sayılarını tarayarak konu, yöntem ve veri türü bakımından benzer çalışmaların yayımlanıp yayımlanmadığını kontrol etmektir. Üçüncü adım, derginin yazar yönergelerini dikkatle okumak; kelime sınırı, biçim ve ek materyal gereksinimlerini belirlemektir.
Bu aşamada Journal Matcher aracı, özetinizi ve anahtar kelimelerinizi analiz ederek konu uyumu yüksek dergileri hızlıca listelemenize yardımcı olabilir. Araç size başlangıç noktası sağlar; ancak son kararı derginin kapsamını, güncel sayılarını ve kendi kariyer hedeflerinizi birlikte değerlendirerek siz vermelisiniz.
Pratik bir yaklaşım olarak "merdiven stratejisi" önerilir: Makalenizi önce gerçekçi bir üst hedef dergiye gönderin, ret durumunda hakem yorumlarından yararlanarak çalışmayı geliştirin ve bir alt kademedeki dergiye başvurun. Hakem yorumları genellikle makalenin zayıf yönlerini açıkça ortaya koyduğu için, ret kararı bile çalışmanızı güçlendirme fırsatı sunar. Aynı makaleyi aynı anda birden fazla dergiye göndermek ise yayın etiğine aykırıdır ve ciddi sonuçlar doğurabilir.
Başvuru Öncesi Makale Hazırlığı
Ekonomi ve işletme dergileri, yalnızca bilimsel katkıya değil, dilin açıklığına ve metnin yapısal tutarlılığına da büyük önem verir. Giriş bölümünde araştırma sorusunun ve katkının net biçimde ortaya konması, literatür taramasının eleştirel olması, yöntem bölümünün tekrarlanabilir ayrıntı içermesi ve bulguların sağlamlık testleriyle desteklenmesi beklenir. Kaynakça ve metin içi atıflarda ise derginin tercih ettiği stil, çoğunlukla APA ya da Chicago biçimi, titizlikle uygulanmalıdır.
Ana dili İngilizce olmayan yazarlar için dil kalitesi, masadan ret nedenlerinin başında gelir. Editörler, dil sorunları nedeniyle anlaşılması güç makaleleri hakem sürecine bile sokmayabilir. Bu nedenle gönderim öncesinde profesyonel bir dil editörlüğü ve düzeltme desteği almak, makalenizin içeriğinin hak ettiği değeri görmesini sağlar. Best Edit & Proof olarak sunduğumuz akademik editörlük hizmetleri, ekonomi ve işletme alanında deneyimli editörler tarafından yürütülmektedir.
Özet bölümünde araştırma sorusunu, yöntemi, temel bulguları ve katkıyı açıkça belirtin.
Kapak mektubunda çalışmanın derginin okuyucusu için neden önemli olduğunu kısaca açıklayın.
Tablo ve şekilleri derginin biçim kurallarına uygun hazırlayın.
Veri ve kod paylaşımı politikasını önceden kontrol edin; birçok ekonomi dergisi tekrarlanabilirlik paketi talep eder.
Yazar kimliğinizi netleştirmek için ORCID hesabı oluşturun ve gönderim sistemine bağlayın.
Hakem Sürecini Yönetmek ve Revizyon
Makaleniz hakem sürecine girdiğinde en yaygın sonuç "revizyon talebi"dir. Üst düzey ekonomi ve işletme dergilerinde birden fazla revizyon turu olağandır. Yanıt mektubunda her hakem yorumuna ayrı ayrı, saygılı ve gerekçeli biçimde cevap vermek, gerektiğinde ek analizler yapmak ve değişiklikleri metinde açıkça göstermek başarı şansınızı belirgin ölçüde artırır. Katılmadığınız bir yoruma bile bilimsel argümanla ve nezaketle karşı çıkabilirsiniz; ancak yorumu görmezden gelmek kabul edilebilir bir yaklaşım değildir.
Son olarak, dergi seçiminde kariyer aşamanızı da göz önünde bulundurun. Doktora öğrencileri ve genç araştırmacılar için nitelikli bir alan dergisinde yayın, hem hızlı hem de güvenilir bir ilerleme sağlayabilir. Kıdemli araştırmacılar ise uzun vadeli etkileri nedeniyle daha iddialı hedeflere yönelebilir. Önemli olan, yayın stratejinizi tek bir makaleye değil, bir araştırma portföyüne yayarak planlamaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ekonomi alanında en prestijli dergiler hangileridir?
Ekonomide "ilk beş" olarak bilinen American Economic Review, Econometrica, Journal of Political Economy, Quarterly Journal of Economics ve Review of Economic Studies en prestijli dergiler kabul edilir. Bunları Economic Journal, Review of Economics and Statistics ve alanlarında lider alan dergileri izler. Prestij sıralaması alt disiplinlere göre farklılık gösterebilir.
FT50 ve UTD24 listeleri nedir?
FT50, Financial Times'ın işletme okullarını değerlendirirken kullandığı 50 akademik dergilik listedir. UTD24 ise Teksas Üniversitesi Dallas kampüsünün işletme alanındaki 24 üst düzey dergiyi içeren listesidir. Her iki liste de işletme araştırmacıları için kalite göstergesi olarak yaygın biçimde kullanılır.
Bir derginin yağmacı olup olmadığını nasıl anlarım?
Çok hızlı kabul vaat eden, hakem sürecini şeffaf biçimde tanımlamayan ve editör kurulunu belirsiz bırakan dergilere şüpheyle yaklaşmalısınız. Derginin Scopus veya Web of Science gibi veri tabanlarında gerçekten yer alıp almadığını doğrudan veri tabanından kontrol edin. Yayımcının akademik camiadaki itibarını da araştırmanız faydalı olur.
Makalem için uygun dergiyi nasıl bulabilirim?
Kaynakçanızdaki sık atıf yaptığınız dergileri inceleyin, hedef dergilerin son sayılarını tarayın ve yazar yönergelerini okuyun. Özetinize göre dergi önerisi sunan araçlar da başlangıç için yararlı olabilir. Son karar için kapsam uyumu, indeksleme ve değerlendirme süresini birlikte değerlendirin.
Makalenizi uzman bir editöre inceletmek ister misiniz?
Best Edit & Proof uzman editörleri belgelerinizin doğru akademik ton ve üslupta olmasını sağlar. Hizmetlerimizi inceleyin. Sipariş sayfamızı ziyaret edin. Nasıl çalıştığını görün.
7/24 Müşteri Desteği | Canlı Destek
Bizimle iletişime geçin veya WhatsApp hattımızı kullanın.
Takipte kalın!
Bizi Twitter, LinkedIn, Facebook, Instagram, Medium takip edin. Daha fazla makale buraya tıklayın.